از زمان اختراع موتور احتراق داخلی، مهندسان خودرو، عاشقان سرعت و
طراحان خودرو های مسابقه در حال جست و جوی راه ها یی برای افزایش قدرت آن
بوده اند. یک راه برای افزودن قدرت ساختن یک موتور بزرگ تر است. اما موتور
های بزرگ تر که سنگین تر و ساخت و نگهداری آنها گران تر است همیشه بهتر
نیستند.
یک راه دیگر برای افزودن قدرت کارآمد تر کردن موتور
های به اندازه ی معمولی است. می توان این کار را با دمیدن هوای بیشتر به
درون اتاقک احتراق انجام داد. با هوای بیشتر همچنین می توان سوخت بیشتری
اضافه کرد. سوخت بیشتر به انفجار بزرگ تر و افزایش توان می انجامد. به کار
گرفتن یک سوپر شارژر یک راه به درد بخور برای به دست آوردن هوای دمیده شده
ی پر فشار است. در این مقاله ما توضیح خواهیم داد که سوپر شارژر ها چه
هستند، چگونه کار می کنند و چگونه با توربو شارژر ها مقایسه می شوند.
تفاوت سوپرشارژر و توربوشارژرسوپر
شارژر به هر وسیله ای گفته می شود که فشار هوای مکیده شده را به بیش از
فشار جو می رساند. توربو شارژر ها هم این کار را انجام می دهند. در واقع
کلمه ی توربو شارژر کوتاه شدهی کلمه ی توربو سوپر شارژر، اسم رسمی خود است.

تفاوت بین این دو سیستم، منبع انرژی آن ها است. توربو شارژر ها
توان خود را از توربینی می گیرند که به وسیله ی جریان جرمی اگزوز به حرکت
در می آید. ولی سوپر شارژر ها به وسیله ی تسمه یا زنجیر به صورت مکانیکی
از طریق میل لنگ نیرو می گیرند.
اصول سوپر شارژر ها
یک موتور معمولی 4 زمانه یک زمان را صرف فرآیند مکش می کند. این فرآیند 3 مرحله دارد:
- حرکت پیستون به سمت پایین خلاء ایجاد می کند.
- هوا در فشار جو به درون اتاق احتراق مکیده می شود.
همین
که هوا به درون موتور کشیده می شود، می بایست با سوخت ترکیب شود تا ترکیب
هوا و سوخت را تشکیل دهد. بسته ای از انرژی پتانسیل که می تواند به وسیله
ی یک فرآیند شیمیایی به نام احتراق به انرژی جنبشی مفید تبدیل شود. شمع،
واکنش شیمیایی را با مشتعل کردن سوخت آغاز می کند. وقتی که سوخت بسوزد،
مقدار زیادی انرژی آزاد می شود. نیروی این انفجار که بالای سرسیلندر
متمرکز می شود. پیستون را به پایین می راند و یک حرکت رفت و برگشتی ایجاد
می کند که آن هم آخر کار به چرخ ها منتقل می شود.
اضافه کردن سوخت
بیشتر به مخلوط سوخت و هوا انفجار قوی تری ایجاد می کند. اما ما نمی
توانیم به سادگی سوخت بیشتری به داخل موتور پمپ کنیم، زیرا مقدار معینی از
اکسیژن برای سوزاندن مقدار سوخت داده شده لازم است. ترکیب شیمیایی صحیح ـ
14 بخش هوا با یک بخش سوخت ـ برای کارکرد بهینه یک موتور لازم است. کلام
آخر این که برای وارد کردن سوخت بیشتر باید هوای بیشتری وارد کرد.
این
کار یک سوپر شارژر است. سوپر شارژر ها بدون ایجاد کردن خلاء با فشرده کردن
هوا در فشاری بالا تر از فشار جو، مکش را افزایش می دهند. این کار هوای
بیشتری را به درون موتور می فرستد و موتور را تقویت می کند. با توجه به
هوای اضافه تر، سوخت بیشتری به مخلوط هوا و سوخت افزوده می شود و قدرت
موتور افزایش می یابد.
سوپرشارژینگ به طور متوسط 46 درصد به قدرت
موتور و 31 درصد به گشتاور اضافه می کند. در ارتفاع های بالا که عملکرد
موتور به خاطر چگالی و فشار کم هوا افت می کند، سوپر شارژر هوا را با فشار
بیشتر به موتور می دهد که موتور بتواند به صورت بهینه ای کار کند.
برخلاف
توربو شارژر ها که از گاز های اگزوز که از احتراق به دست آمده، برای به
کار انداختن کمپرسور استفاده می کنند، سوپر شارژر ها قدرت خود را مستقیما
از میل لنگ می گیرند. بیشتر آن ها با یک تسمه به حرکت در می آیند که ان
تسمه به دور یک قرقره می پیچد که آن قرقره به یک چرخ دنده ی محرک متصل
است. چرخ دنده ی محرک به نوبه ی خود چرخ دنده کمپرسور را می چرخاند. روتور
کمپرسور در طرح های مختلفی عرضه می شود، اما وظیفه ی ان به درون کشیدن
هواست، هوا را فشرده می کند و به منیفولد ورودی می فرستد.
سوپر شارژر مرکز گریز ProCharger D1SC
برای فشرده کردن
هوا یک سوپر شارژر باید خیلی سریع بچرخد ـ سریع تر خود موتور. بزرگ تر
بودن چرخ دنده ی محرک نسبت به چرخ دنده ی کمپرسور باعث می شود که کمپرسور
سریع تر بچرخد. سوپر شارژر ها می توانند در سرعت های بلایی نظیر 50000 تا
65000 دور بر دقیقه کار کنند.
اگر کمپرسور 50000 دور بر دقیقه
بچرخد. تقویتی برابر شش تا نه پوند بر اینچ مربع ایجاد می کند که به معنی
شش تا نه psi بالاتر از فشار اتمسفریک در یک ارتفاع خاص است. فشار جو در
سطح دریا 14.7 psi است، بنابر این یک تقویت معمولی به وسیله ی یک سوپر
شارژر حدود 50 درصد به هوای ورودی بر موتور می افزاید.
اگر هوا
فشرده شود داغ می شود، بدین معنا که چگالی خود را از دست می دهد و در زمان
انفجار نمی تواند خیلی منبسط شود. این یعنی این که وقتی به وسیله ی شمع
آتش زده می شود نمی تواند قدرت زیادی ایجاد کند. برای این که یک سوپر
شارژر در ماکسیمم بازده کار کند، هوای فشرده که از بخش خروجی تخلیه می
شود. می بایست قبل از ورود به منیفولد ورودی خنک شود. یک اینتر کولر این
وظیفه را به عهده دارد. اینتر کولر ها به دو صورت عرضه می شوند: اینتر
کولر های هوا به هوا و اینتر کولر های هوا به آب. هر دو ی آن ها مانند
رادیاتور ها کار می کنند. هوا یا آب به مجموعه ای از لوله ها فرستاده می
شوند و وقتی که هوای داغ خارج شده با لوله ها برخورد می کند خنک می شود.
کاهش دمای هوا چگالی آن را افزایش می دهد که باعث می شود. مخلوط متراکم
تری از هوا و سوخت وارد اتاق احتراق شود.
انواع سوپر شارژرسه
نوع سوپر شارژر وجود دارد: روتز (Roots)، دو پیچی(twin screw) و مرکز
گریز. تفاوت اصلی آن ها در چگونگی حرکت دادن هوا به سمت منیفولد مکش موتور
است. سوپر شارژر های روتز و دو پیچی از انواع لب های گیر اندازنده(meshing
lobe) استفاده می کنند و یک سوپر شارژر مرکز گریز از پروانه برای به درون
کشیدن هوا استفاده می کند. گرچه تمام این سه نوع موجب تقویت هستند ولی
بازدهی های متفاوتی دارند. بسته به این که شما بخواهید خودرو را کمی تقویت
کنید یا در یک مسابقه رقابت کنید انواع مختلف سوپر شارژر در اندازه های
مختلف وجود دارند.

سوپر شارژر اتون، یک سوپر شارژر روتز بهینه سازی شده
سوپر
شارژر روتز قدیمی ترین طرح است. Philander و Francis روتز در سال 1860 طرح
را به عنوان ماشینی که می تواند به خنک کاری مته های معدن کمک کند به ثبت
رساندند. در سال 1900 Gottleib Daimler یک سوپر شارژر روتز را در موتور
خودرو یی به کار گرفت.

با
چرخش لب های گیر اندازنده، هوایی که میان لب ها گیر کرده است از سمت ورودی
به سمت خروجی می روند. مقادیر بزرگی از هوا به منیفولد ورودی می روند و
انباشته می شوند تا فشار مثبت ایجاد کنند. به همین جهت سوپر شارژر های
روتز در واقع چیزی بیشتر از دمنده های هوا نیستند، و واژه ی دمنده ی هوا
همچنان اغلب برای تمام سوپر شارژر ها به کار می رود.

یک هورد پیک آپ دهه 1940 با یک سوپر شارژر روتز
سوپر
شارژر های روتز معمولا بزرگ هستند و در بالای موتور قرار داده می شوند.
سوپر شارژر های روتز در ماشین های عضلانی و اتومبیل های مسابقه و شکاری
قرار داده می شوند زیرا بیرون کاپوت قرار می گیرند. به هر حال آن ها از نا
کار آمد ترین سوپر شارژر ها هستند: اول اینکه به وزن خودرو اضافه می کنند
و دوم این که به جای آن که هوا را به صورت یک جریان نرم و پیوسته بفرستند
در انفجار های گسسته می فرستند.